Brązowe diamenty. O barwie, świetle i miejscu kamienia w kompozycji.

Dwa brązowe diamenty mogą mieć zupełnie inny charakter. Jeden będzie niemal złoty, drugi przesunie się w stronę miedzi lub głębokiego brązu. Różnica może być subtelna, ale wystarczy, by zmienić sposób, w jaki kamień funkcjonuje w kompozycji.


Brąz obejmuje szerokie spektrum odcieni - od bardzo jasnych tonów po głębokie, nasycone barwy. O sposobie odbioru kamienia decyduje jego temperatura, nasycenie i rozkład koloru w bryle.


U większości naturalnych brązowych diamentów barwa jest związana z plastyczną deformacją struktury krystalicznej, która zachodziła podczas geologicznej historii kamienia. Deformacja zmienia regularny układ atomów w strukturze diamentu i wpływa na sposób, w jaki kamień pochłania światło. Nie wszystkie długości fal światła widzialnego są wówczas absorbowane w takim samym stopniu. To właśnie różnice w absorpcji sprawiają, że światło, które ostatecznie obserwujemy, nabiera brązowej tonacji.


Szerokość tej palety sprawia, że określenie „brązowy diament” jest dla La Marqueuse jedynie punktem wyjścia. W praktyce selekcja prowadzi do znacznie węższego zakresu barwy  - tonacji, która z czasem stała się częścią The Palette of La Marqueuse.

Brązowe diamenty przez lata opisywano za pomocą nazw odnoszących się do ich tonacji. Określenia takie jak Cognac, Chocolate, Amber czy Mocha funkcjonowały jako stylistyczne nazwy dla różnych odcieni brązu - od złotych i bursztynowych po miedziane i głębokie tony.

Jednym z przykładów obecności tych kamieni w historii jubilerstwa jest biżuteria podarowana Elizabeth Taylor przez Richarda Burtona w 1974 roku. Naturalne diamenty w ciepłych tonacjach brązu określano jako Cognac, a centralny kamień pierścionka miał masę 32,14 ct.

Nazwy te pokazują, jak szeroką kategorią pozostaje brąz. Dwa diamenty określane tym samym podstawowym kolorem mogą różnić się temperaturą, intensywnością i charakterem barwy, a przez to zupełnie inaczej funkcjonować w biżuterii.

The Palette of La Marqueuse powstała z wieloletniej praktyki wyboru kamieni. Jest zapisem odcieni, do których marka powraca, ponieważ odpowiadają jej estetyce i sposobowi budowania biżuterii. Paleta jest konsekwencją wieloletniej selekcji i bezpośredniej obserwacji kamieni.


W przypadku brązowych diamentów wybór La Marqueuse koncentruje się na tonacjach miedziano-brzoskwiniowych. To zakres, w którym brąz zyskuje ciepło, a jego odcień może przesuwać się między miedzią, złotem i subtelnymi tonami brzoskwini.


Selekcja rozpoczyna się od obserwacji konkretnego kamienia. Liczy się sposób rozłożenia koloru w bryle, jego intensywność oraz reakcja na światło. Dopiero później pojawia się pytanie o relację z metalem i pozostałymi elementami projektu.


Niewielka zmiana temperatury koloru może zmienić odbiór całej kompozycji. Barwa wpływa więc na kolejne decyzje - od wyboru odcienia złota po zestawienie z kamieniami towarzyszącymi. Kolor staje się jednym z elementów organizujących projekt.

Ten sam odcień może pełnić w kompozycji różne funkcje. W jednym projekcie buduje relację z inną barwą, w drugim tworzy rytm powtarzających się kamieni. O jego znaczeniu decyduje zestawienie z pozostałymi elementami.


W pierścionku Louvre Toi et Moi brązowe diamenty o masie 1,80 ct zostały połączone z zielonymi brylantami w oprawie pavé. Obie barwy mają ciepłą tonację, dzięki czemu wzajemnie się wspierają, zachowując jednocześnie własny charakter. Układ Toi et Moi dodatkowo wzmacnia tę relację, ponieważ kamienie funkcjonują jako równorzędne elementy projektu.


Brąz może również budować kompozycję poprzez powtórzenie. W bransoletce tenisowej Éternité 4,80 ct brązowych brylantów w żółtym złocie 750 tworzy ciągłą linię inspirowaną układem rivière. Powtarzalność kamieni wydobywa spójność ich barwy, a ciepły odcień złota pozostaje jej naturalnym otoczeniem.


W obu projektach punktem wyjścia jest ten sam zakres koloru, lecz jego funkcja pozostaje odmienna. W Louvre Toi et Moi brąz buduje relację z ciepłą zielenią, w Éternité - rytm i powtórzenie. To właśnie możliwość tworzenia różnych zestawień sprawia, że barwa staje się czymś więcej niż cechą pojedynczego kamienia.


Fancy Brown w The Palette of La Marqueuse jest efektem świadomego zawężenia szerokiego spektrum naturalnych brązów do tonacji, do których marka konsekwentnie powraca. Od obserwacji koloru zaczyna się proces, który prowadzi dalej - do wyboru metalu i ostatecznej formy biżuterii.

1. Bar-Yosef Mayer, Daniella E., "The Colour of Ornaments in the Neolithic and Chalcolithic of the Levant: Their Symbolic Meaning and Economic Value", w: Thavapalan, Shiyanthi i Warburton, David A. (red.), The Value of Colour: Material and Economic Aspects in the Ancient World, Berlin Studies of the Ancient World 70, Edition Topoi, 2019.

2. Royal Ontario Museum, Jewellery of the Ancient World (katalog wystawy), 1953.

3. Sandecki, "American Beauties: Nineteenth Century Jewellery in Currier and Ives Prints", Jewellery Studies, 2021/3, za: Frost, S. Annie, The Art of Dressing Well, 1870.